Met een schakelklok bepaal je automatisch wanneer een lamp of ander elektrisch apparaat stroom krijgt. Dat is handig voor verlichting, kerstdecoratie, een aquarium, apparatuur in een werkplaats of apparaten die je niet de hele dag ingeschakeld wilt laten.
Je plaatst de schakelklok eenvoudig tussen het stopcontact en het apparaat. Vervolgens stel je in op welke tijden de stroom moet worden in- en uitgeschakeld. In onze collectie schakelklokken vind je zowel eenvoudige mechanische modellen als digitale programmeerbare uitvoeringen voor binnen- en buitengebruik.
Wat is een schakelklok?
Een schakelklok wordt ook wel tijdschakelaar, timerstekker of tijdschakelklok genoemd. Het apparaat schakelt de aangesloten stroomvoorziening volgens een ingesteld tijdschema.
Je kunt een schakelklok bijvoorbeeld gebruiken om:
- Verlichting iedere avond automatisch in te schakelen
- Kerstverlichting 's nachts uit te zetten
- Een aquariumlamp volgens een vast dagritme te laten werken
- Een radio of ander apparaat alleen op bepaalde uren in te schakelen
- Bepaalde stand-byverbruikers volledig uit te schakelen
- Buitenverlichting automatisch te bedienen
De meeste losse schakelklokken zijn bedoeld voor normale 230V-stopcontacten. Controleer wel altijd hoeveel vermogen en stroom het specifieke model maximaal mag schakelen.
Mechanische of digitale schakelklok?
De belangrijkste keuze is die tussen een mechanische en digitale schakelklok. Beide kunnen automatisch schakelen, maar de manier van instellen verschilt behoorlijk.
Een mechanische schakelklok is eenvoudig opgebouwd en heeft meestal een ronde draaischijf met kleine segmenten. Met deze segmenten bepaal je gedurende welke perioden het stopcontact stroom geeft.
Een digitale schakelklok heeft een display en knoppen waarmee je één of meerdere programma's instelt. Daarbij kun je vaak verschillende schakeltijden voor verschillende dagen van de week gebruiken.
Wanneer kies je een mechanische schakelklok?
Een mechanische timer is vooral handig wanneer een apparaat iedere dag volgens ongeveer hetzelfde schema moet werken.
Denk bijvoorbeeld aan een lamp die iedere avond tussen 18:00 en 23:00 uur moet branden. Je stelt de schakelaar één keer in en het programma herhaalt zich iedere 24 uur.
Voordelen van een mechanische schakelklok zijn:
- Eenvoudig in gebruik
- Snel in te stellen
- Geen ingewikkelde menu's
- Vaak voordelig in aanschaf
- Het programma is direct op de draaischijf zichtbaar
Een nadeel is dat de schakeltijden minder nauwkeurig zijn. Bij mechanische modellen werken de segmenten bijvoorbeeld in stappen van 15 of 30 minuten.
Wat betekenen 48 of 96 schakelsegmenten?
Bij een mechanische schakelklok wordt een etmaal verdeeld in kleine tijdsblokken. Heeft een model 48 segmenten, dan staat ieder segment voor ongeveer 30 minuten.
Bij 96 segmenten is een etmaal verdeeld in blokken van 15 minuten. Daarmee kun je dus nauwkeuriger bepalen wanneer de aangesloten apparatuur wordt ingeschakeld.
Voor bijvoorbeeld tuinverlichting maakt een half uur verschil meestal weinig uit. Wil je een apparaat op preciezere momenten schakelen, dan kan een model met kleinere stappen of een digitale timer handiger zijn.
Wanneer is een digitale schakelklok beter?
Een digitale schakelklok biedt meer programmeermogelijkheden. Je kunt vaak meerdere in- en uitschakelmomenten per dag instellen en verschillende programma's gebruiken voor werkdagen en het weekend.
Een digitale timer is bijvoorbeeld praktisch wanneer:
- Maandag tot en met vrijdag een ander schema nodig is dan in het weekend
- Je meerdere keren per dag wilt schakelen
- De schakeltijd nauwkeurig moet worden ingesteld
- Je verschillende programma's wilt bewaren
- Een mechanische stap van 15 of 30 minuten te grof is
Digitale schakelklokken vragen in het begin iets meer instelwerk, maar bieden daarna aanzienlijk meer flexibiliteit.
Een schakelklok voor verlichting
Verlichting is waarschijnlijk de bekendste toepassing. Je kunt bijvoorbeeld een staande lamp iedere avond automatisch inschakelen en voor het slapengaan weer laten uitschakelen.
Een timer kan ook handig zijn tijdens een vakantie. Door op verschillende plekken in huis verlichting op normale momenten te laten branden, lijkt de woning minder langdurig leeg.
Gebruik bij meerdere lampen altijd geschikte verlichting en controleer het totale opgenomen vermogen. Sluit niet zonder controle een zware stekkerdoos vol apparaten op één schakelklok aan.
Handig voor kerstverlichting
Een schakelklok is ideaal voor kerstverlichting. Je hoeft de verlichting niet iedere avond handmatig in en uit te schakelen en voorkomt dat deze onnodig de hele nacht blijft branden.
Voor kerstverlichting buiten moet de schakelklok uitdrukkelijk geschikt zijn voor buitengebruik. Een normale binnentimer mag niet onbeschermd in de regen worden gebruikt.
Ook stekkers, verlengkabels en andere verbindingen moeten geschikt zijn voor de omstandigheden waarin ze worden gebruikt.
Schakelklok voor buiten: let op de IP-classificatie
Een timer voor buiten heeft een hogere bescherming tegen vocht en vuil nodig. In het assortiment zijn bijvoorbeeld schakelklokken met IP44 verkrijgbaar.
IP44 betekent onder andere dat het product bescherming biedt tegen spatwater. Dat maakt hem geschikt voor bepaalde buitentoepassingen, maar niet om permanent in een plas water te leggen of volledig onder te dompelen.
Plaats een buitenverbinding bij voorkeur:
- Van de grond af
- Niet in een plek waar water blijft staan
- Beschut wanneer dat mogelijk is
- Met de beschermkap correct gesloten
Gebruik nooit een schakelklok voor binnen op een onbeschermde plaats buiten.
Hoeveel vermogen mag je aansluiten?
Iedere schakelklok heeft een maximale stroom en maximaal schakelvermogen. Die gegevens staan op het product en in de specificaties.
Bij 230 volt komt 16 ampère theoretisch overeen met ongeveer 3.680 watt. Dat betekent echter niet automatisch dat iedere 16A-timer iedere soort belasting continu met 3.680 watt mag schakelen.
Het type apparaat maakt verschil. Een eenvoudige elektrische verwarming gedraagt zich anders dan een motor, transformator of andere belasting met een hoge inschakelstroom.
Controleer daarom altijd de maximale belasting die de fabrikant voor de betreffende toepassing opgeeft.
Let op apparaten met een hoge inschakelstroom
Sommige apparaten trekken gedurende een zeer korte periode bij het inschakelen aanzienlijk meer stroom dan tijdens normaal gebruik. Dat kan voorkomen bij onder andere:
- Motoren
- Pompen
- Compressoren
- Bepaalde transformatoren
- Zware voedingen
Een schakelklok die voldoende lijkt op basis van het normale wattage, kan bij zo'n apparaat toch te zwaar worden belast.
Gebruik bij zware of professionele apparatuur daarom een timer of schakelinstallatie die daarvoor expliciet geschikt is.
Kun je een stekkerdoos op een schakelklok aansluiten?
Dat kan in veel situaties, maar alle apparaten op de stekkerdoos worden dan tegelijk geschakeld. Bovendien telt het totale opgenomen vermogen van alle aangesloten apparaten mee.
Sluit bijvoorbeeld niet meerdere zware elektrische kachels via één schakelklok en stekkerdoos aan.
Voor enkele kleine lampen of lichte elektronica kan een stekkerdoos praktisch zijn, zolang de maximale belasting van zowel timer als stekkerdoos niet wordt overschreden.
Kan een schakelklok energie besparen?
Een schakelklok kan energie besparen wanneer apparatuur anders onnodig ingeschakeld zou blijven. Denk bijvoorbeeld aan decoratieve verlichting die normaal gesproken de hele nacht brandt.
Bij moderne apparatuur is het stand-byverbruik vaak laag, waardoor de besparing door volledig uitschakelen soms beperkt is. Het grootste voordeel zit meestal bij apparaten die daadwerkelijk vermogen gebruiken wanneer ze ingeschakeld blijven.
Een timer zorgt er bovendien voor dat je niet hoeft te onthouden om iets handmatig uit te zetten.
Werkt ieder apparaat met een schakelklok?
Niet ieder apparaat start automatisch opnieuw zodra de stroom terugkomt. Dit is belangrijk voordat je een timer gebruikt.
Een eenvoudige lamp met een mechanische schakelaar gaat bijvoorbeeld weer aan zodra de schakelklok stroom levert. Een modern elektronisch apparaat kan na een stroomonderbreking juist in stand-by blijven staan.
Test dit eenvoudig vooraf:
- Zet het apparaat aan.
- Haal de stekker uit het stopcontact.
- Wacht enkele seconden.
- Steek de stekker weer in.
Schakelt het apparaat vanzelf weer in, dan kan bediening met een eenvoudige schakelklok meestal werken. Blijft het uit of in stand-by staan, dan zal alleen het herstellen van de netspanning niet voldoende zijn.
Wat gebeurt er bij een stroomstoring?
Bij een mechanische schakelklok kan de klok tijdens een stroomstoring stoppen. Wanneer de stroom later terugkomt, loopt de ingestelde tijd daardoor mogelijk achter en moet je de draaischijf opnieuw op de juiste tijd zetten.
Digitale schakelklokken kunnen een interne back-up gebruiken om tijd en programma's gedurende een stroomonderbreking te onthouden. Hoe lang dit werkt verschilt per model.
Controleer na een langdurige stroomstoring daarom altijd even of de klok nog de juiste tijd aangeeft.
En de zomer- en wintertijd?
Een eenvoudige mechanische timer past zichzelf niet automatisch aan wanneer de klok een uur vooruit of achteruit gaat. Je moet de tijd dan zelf corrigeren.
Bij digitale timers kan een functie voor zomer- en wintertijd aanwezig zijn, maar dit is niet bij ieder model het geval. Controleer de productinformatie wanneer automatisch aanpassen belangrijk is.
Voor toepassingen waarbij een uur verschil nauwelijks uitmaakt, zoals bepaalde decoratieve verlichting, kun je er natuurlijk ook voor kiezen het schema niet direct aan te passen.
Schakelklok of slimme stekker?
Een traditionele schakelklok werkt zonder wifi, app of online account. Nadat je hem hebt ingesteld, voert hij het programma zelfstandig uit.
Een slimme stekker biedt vaak extra mogelijkheden, zoals bediening met een telefoon, schakelen op afstand en soms koppelingen met andere smart-homeapparatuur.
Een gewone schakelklok heeft juist voordelen wanneer:
- Je geen app wilt gebruiken
- Er geen wifi beschikbaar is
- Je alleen een vast tijdschema nodig hebt
- Je een eenvoudige zelfstandige oplossing zoekt
Voor een lamp die iedere avond op hetzelfde moment moet aangaan, kan een traditionele timer dus veel eenvoudiger zijn dan een complete smart-homeoplossing.
Hoe stel je een mechanische schakelklok in?
De exacte bediening verschilt per model, maar meestal werk je als volgt:
- Draai de klok naar de huidige tijd.
- Druk of schuif de segmenten voor de gewenste inschakelperioden.
- Zet de keuzeschakelaar op timer- of klokstand.
- Plaats de schakelklok in het stopcontact.
- Sluit het apparaat aan.
- Laat de schakelaar van het aangesloten apparaat zelf ingeschakeld staan.
Controleer in de handleiding of ingedrukte segmenten bij jouw model juist aan of uit betekenen. Dat verschilt per uitvoering.
Hoe programmeer je een digitale schakelklok?
Bij een digitaal model stel je meestal eerst de huidige dag en tijd in. Vervolgens maak je programma's met een inschakel- en uitschakeltijd.
Een digitaal model kan bijvoorbeeld worden ingesteld op:
- Maandag tot vrijdag aan om 07:00 en uit om 08:30
- Maandag tot vrijdag aan om 17:00 en uit om 23:00
- Zaterdag en zondag een ander tijdschema
Sommige modellen bieden meerdere programma's per week. De digitale schakelklokken in de huidige collectie van Goedekabels.nl omvatten bijvoorbeeld uitvoeringen met maximaal tien programma's per week.
Welke schakelklok moet je kiezen?
Voor een eenvoudige toepassing die iedere dag hetzelfde schema volgt, is een mechanische schakelklok vaak de gemakkelijkste en voordeligste keuze.
Wil je per dag verschillende tijden, meerdere schakelmomenten of nauwkeuriger programmeren, kies dan een digitale uitvoering.
Let daarnaast op:
- Gebruik binnen of buiten
- Maximale stroom en maximaal vermogen
- Het aantal mogelijke schakelmomenten
- De minimale instelbare tijdstap
- Dag- of weekprogramma's
- Geheugen bij stroomuitval
- Eventuele handmatige aan/uit-functie
Bekijk onze schakelklokken voor mechanische en digitale timers. In het assortiment vind je eenvoudige 24-uursmodellen, digitale uitvoeringen met meerdere weekprogramma's en schakelklokken die geschikt zijn voor buitengebruik.
Voor een lamp die iedere avond automatisch moet branden is een eenvoudige mechanische timer vaak al voldoende. Wil je meerdere apparaten nauwkeurig volgens verschillende tijden per dag schakelen, dan geeft een digitale schakelklok veel meer vrijheid.
