Thunderbolt 5 en USB4 Version 2.0 behoren tot de snelste verbindingen die via een USB-C-aansluiting beschikbaar zijn. Beide technieken kunnen een bandbreedte tot 80 Gbit/s bieden en gebruiken dezelfde compacte, omkeerbare USB-C-stekker. Toch zijn Thunderbolt 5 en USB4 Version 2.0 niet precies hetzelfde.
Het belangrijkste verschil zit niet alleen in de maximale snelheid. Thunderbolt 5 stelt vaste minimumeisen aan gecertificeerde computers, docks, opslagapparaten en kabels. USB4 Version 2.0 is flexibeler, waardoor fabrikanten per product verschillende functies kunnen implementeren. In deze blog lees je wat dit in de praktijk betekent voor dataoverdracht, monitoren, opladen en het kiezen van de juiste kabel.
Wat is USB4 Version 2.0?
USB4 Version 2.0 is een uitbreiding van de USB4-specificatie. De standaard werd in 2022 gepubliceerd en verhoogt de maximale overdrachtssnelheid van USB4 van 40 naar 80 Gbit/s.
USB4 verdeelt de beschikbare verbinding dynamisch over verschillende soorten verkeer. Data, beeldsignalen en andere protocollen kunnen daardoor tegelijkertijd dezelfde USB-C-kabel gebruiken. Zo kun je via één aansluiting bijvoorbeeld een dock, monitor, externe SSD en netwerkadapter verbinden.
USB4 Version 2.0 gebruikt een nieuwere signaaltechniek waarmee 80 Gbit/s over geschikte USB-C-kabels mogelijk wordt. De officiële consumentenaanduiding die je bij gecertificeerde producten kunt tegenkomen is USB 80Gbps.
De aanwezigheid van een USB-C-poort betekent echter niet automatisch dat deze USB4 of USB 80Gbps ondersteunt. Ook een vermelding van alleen USB4 vertelt niet altijd welke maximale snelheid en functies beschikbaar zijn. Controleer daarom altijd de productspecificaties en logo’s.
Wat is Thunderbolt 5?
Thunderbolt 5 is een door Intel ontwikkelde en gecertificeerde verbinding die voortbouwt op USB4 Version 2.0. De standaard gebruikt eveneens de USB-C-connector en ondersteunt een bidirectionele bandbreedte van 80 Gbit/s.
Bij een normale bidirectionele verbinding is maximaal 80 Gbit/s in beide richtingen beschikbaar. Voor toepassingen waarbij zeer veel beeldbandbreedte nodig is, kan Thunderbolt 5 overschakelen naar Bandwidth Boost. Hierbij wordt maximaal 120 Gbit/s in één richting en 40 Gbit/s in de andere richting gebruikt.
Die asymmetrische verdeling is vooral nuttig bij monitoren met een zeer hoge resolutie of verversingssnelheid. Voor normale dataoverdracht, zoals het kopiëren van bestanden naar een externe SSD, blijft de verbinding doorgaans 80 Gbit/s in beide richtingen gebruiken.
Belangrijkste verschillen op een rij
- Thunderbolt 5 en USB4 Version 2.0 kunnen beide maximaal 80 Gbit/s bidirectioneel bieden.
- Thunderbolt 5 ondersteunt Bandwidth Boost tot 120 Gbit/s richting beeldschermen.
- Thunderbolt 5 stelt strengere minimale eisen aan gecertificeerde apparaten.
- USB4-producten kunnen per fabrikant verschillen in snelheid, beeldondersteuning en laadvermogen.
- Thunderbolt 5 garandeert ondersteuning voor snelle PCI Express-dataoverdracht.
- Beide verbindingen gebruiken de USB-C-stekker.
- Opladen via USB-C is afhankelijk van USB Power Delivery en de uitvoering van het apparaat.
Is USB4 Version 2.0 ook 120 Gbit/s?
De USB4 Version 2.0-architectuur maakt naast symmetrische 80Gbit/s-verbindingen ook een asymmetrische configuratie mogelijk. Daarbij kunnen drie datalanes in de ene richting en één lane in de andere richting worden gebruikt. Zo ontstaat maximaal 120 Gbit/s in de ene richting en 40 Gbit/s in de andere.
Dat betekent niet dat ieder USB4 Version 2.0-apparaat deze functie ondersteunt. Bij USB4 zijn veel mogelijkheden afhankelijk van de implementatie door de fabrikant.
Thunderbolt 5 gebruikt deze asymmetrische mogelijkheid als Bandwidth Boost en koppelt daar duidelijke certificeringseisen aan. Daardoor is bij een Thunderbolt 5-product beter voorspelbaar welke prestaties je krijgt.
Thunderbolt 5 biedt meer zekerheid
USB4 is een brede technische standaard. Een fabrikant kan een USB4-poort aanbieden die niet alle theoretisch mogelijke functies ondersteunt. Het maximale laadvermogen, het aantal monitoren, PCI Express-ondersteuning en de feitelijke datasnelheid kunnen per apparaat verschillen.
Thunderbolt 5 is juist opgezet als een compleet gecertificeerd pakket. Apparaten met het officiële Thunderbolt 5-logo moeten aan de eisen van Intel voldoen en compatibiliteitstests doorlopen.
Dat biedt vooral voordeel wanneer je veeleisende apparatuur aansluit, zoals:
- Snelle externe SSD’s
- Thunderbolt-dockingstations
- Meerdere beeldschermen met hoge resolutie
- Externe videokaarten
- Professionele audio- en videoapparatuur
- Snelle PC-naar-PC-verbindingen
USB4 Version 2.0 kan vergelijkbare prestaties bieden, maar je moet bij ieder product nauwkeuriger controleren welke functies daadwerkelijk zijn geïmplementeerd.
Welke beeldschermen worden ondersteund?
Thunderbolt 5 is sterk gericht op het aansluiten van meerdere hoogwaardige monitoren. Intel noemt ondersteuning voor maximaal twee 8K-schermen met 60 Hz. Ook hoge verversingssnelheden bij lagere resoluties zijn mogelijk, afhankelijk van de computer, videokaart, monitor en het dock.
Thunderbolt 5 is gebaseerd op DisplayPort 2.1 en kan de beschikbare bandbreedte dynamisch verdelen over beeld en data. Bandwidth Boost kan daarbij extra capaciteit richting de monitoren sturen.
USB4 Version 2.0 kan eveneens DisplayPort-signalen vervoeren. De exacte mogelijkheden worden echter bepaald door het apparaat. Een USB4-poort hoeft niet automatisch twee 8K-monitoren of dezelfde beeldfuncties als Thunderbolt 5 te ondersteunen.
Controleer daarom altijd:
- Hoeveel monitoren de laptop of computer ondersteunt
- Welke DisplayPort-versie via USB-C beschikbaar is
- De maximale resolutie en verversingssnelheid
- Of Display Stream Compression wordt gebruikt
- Welke mogelijkheden het dock of de adapter biedt
Wat betekent het verschil voor externe SSD’s?
Thunderbolt 5 verdubbelt de beschikbare PCI Express-bandbreedte ten opzichte van Thunderbolt 4. Dit maakt hogere prestaties mogelijk voor snelle externe SSD’s, professionele opslag en externe videokaarten.
Een verbinding van 80 Gbit/s betekent niet dat een SSD werkelijk bestanden met 10 gigabyte per seconde kopieert. Een deel van de bandbreedte wordt gebruikt voor protocolinformatie. Daarnaast worden de prestaties beperkt door de SSD, controller, computer en gebruikte behuizing.
Een USB4 Version 2.0-opslagapparaat kan eveneens zeer snel zijn. Ook hier moet je echter goed kijken naar de opgegeven USB-datasnelheid en PCI Express-implementatie. Alleen de vermelding USB-C of USB4 is onvoldoende om de prestaties te bepalen.
Hoeveel vermogen kunnen ze leveren?
Thunderbolt 5 en USB4 Version 2.0 regelen de stroomvoorziening niet zelfstandig. Daarvoor wordt USB Power Delivery gebruikt. USB PD kan via geschikte apparatuur en kabels maximaal 240 watt leveren.
Intel noemt voor Thunderbolt 5 ondersteuning tot 240 watt laden. Dit is echter het technische maximum. Een laptop, dock of lader kan in de praktijk bijvoorbeeld beperkt zijn tot 65, 100, 140 of 180 watt.
Bij USB4 geldt hetzelfde. Een USB4-poort hoeft niet automatisch een laptop op te laden. Het apparaat moet USB Power Delivery ondersteunen en het gewenste vermogen kunnen leveren of ontvangen.
Controleer daarom los van de datasnelheid:
- Het maximale laadvermogen van de lader of het dock
- Het laadvermogen dat de laptop accepteert
- De vermogensklasse van de USB-C-kabel
- Of het vermogen over meerdere poorten wordt verdeeld
Heb je een speciale kabel nodig?
Voor de maximale 80Gbit/s-snelheid heb je een kabel nodig die daarvoor is ontworpen en gecertificeerd. Een willekeurige USB-C-kabel kan beperkt zijn tot USB 2.0, 5, 10, 20 of 40 Gbit/s.
Thunderbolt 5 gebruikt dezelfde USB-C-stekker, maar voor gegarandeerde Thunderbolt 5-prestaties kies je een gecertificeerde kabel met het Thunderbolt-logo en het cijfer 5.
Bij USB4 Version 2.0 kun je letten op het officiële USB 80Gbps-logo. Controleer daarnaast het laadvermogen. Een kabel kan bijvoorbeeld wel 240 watt ondersteunen, maar slechts USB 2.0-data doorgeven. Omgekeerd kan een snelle datakabel een lager maximaal laadvermogen hebben.
De gegevenssnelheid en het laadvermogen zijn dus twee afzonderlijke eigenschappen.
Zijn Thunderbolt 5 en USB4 achterwaarts compatibel?
Thunderbolt 5 is ontworpen voor compatibiliteit met eerdere versies van Thunderbolt en USB. Je kunt daardoor meestal oudere USB-C-, USB4- en Thunderbolt-apparaten aansluiten. De verbinding werkt dan met de hoogste snelheid en functies die beide apparaten en de kabel gemeenschappelijk ondersteunen.
Sluit je een Thunderbolt 4-dock aan op een Thunderbolt 5-laptop, dan blijft de verbinding beperkt tot de mogelijkheden van Thunderbolt 4. Een USB-apparaat van 10 Gbit/s wordt door een Thunderbolt 5-poort niet ineens sneller.
Voor oudere USB-A-apparaten heb je een geschikte adapter of dock nodig. De vorm van de stekker verschilt immers van USB-C.
Welke verbinding kun je het beste kiezen?
Thunderbolt 5 is vooral interessant voor gebruikers die maximale prestaties en voorspelbare mogelijkheden willen. Denk aan professionele videobewerking, meerdere hoogwaardige monitoren, snelle externe opslag, externe videokaarten en uitgebreide dockingstations.
USB4 Version 2.0 kan dezelfde maximale basisbandbreedte bieden en is een goede keuze wanneer het apparaat de functies ondersteunt die je nodig hebt. Controleer bij USB4-producten wel extra zorgvuldig de snelheid, monitorondersteuning, PCI Express-mogelijkheden en het laadvermogen.
Voor normaal gebruik met een laptop, één monitor en standaard randapparatuur kan een 40Gbit/s-verbinding al ruim voldoende zijn. Een snellere aansluiting maakt bestaande apparaten niet automatisch sneller.
Let niet alleen op de USB-C-stekker
Thunderbolt 5 en USB4 Version 2.0 gebruiken dezelfde USB-C-aansluiting, maar bieden niet automatisch dezelfde garanties. USB4 Version 2.0 is de onderliggende flexibele standaard met ondersteuning tot 80 Gbit/s. Thunderbolt 5 bouwt daarop voort en voegt strengere certificeringseisen en gegarandeerde functies toe.
Thunderbolt 5 is daardoor meestal de duidelijkste keuze voor veeleisende monitor-, opslag- en dockingtoepassingen. Een goed uitgevoerd USB4 Version 2.0-product kan vergelijkbare prestaties bieden, maar de productspecificaties zijn daarbij extra belangrijk.
Bekijk onze Thunderbolt-kabels en USB-kabels en controleer vóór aankoop de gewenste datasnelheid, beeldondersteuning en het maximale laadvermogen. De USB-C-stekker vertelt namelijk alleen welke aansluiting past, niet welke prestaties beschikbaar zijn.
